ویترین نمونه های قلعه زری (بیرجند)

معدن قلعه زری (یا قلعه‌زری) یکی از معروفترین  کانسارهای ایران است که نه تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر زمین‌شناسی و تاریخی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. این معدن که در استان خراسان جنوبی و در نزدیکی شهر بیرجند واقع شده است، به دلیل داشتن ذخایر غنی از فلزات گرانبها و سنگ ها و کانی های زیبا، شهرت جهانی دارد.

از معدن قلعه زری باید به عنوان «جایگاه تولد زیبایی‌های معدنی» یاد کنیم.

در این معدن، فرآیند تشکیل کانی‌ها به گونه‌ای بوده که علاوه بر فلزاتی چون مس، طلا، رویو نقره، نمونه‌های بسیار زیبایی از کانیهای کوارتز (با تنوع و زیبایی خاص) و کلسیت (با اشکال بلوری متنوع) نیز به دست می‌آید. این نمونه‌ها در واقع «محصول جانبی» همان فرآیندهای شیمیایی هستند که طلا را ایجاد کرده‌اند؛ یعنی همان جادوی طبیعت که همزمان هم «ثروت» (طلا) و هم «زیبایی» (گوهرها) را خلق می‌کند.