ویترین نمونه های قلعه زری (بیرجند)
معدن قلعه زری (یا قلعهزری) یکی از معروفترین کانسارهای ایران است که نه تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر زمینشناسی و تاریخی نیز جایگاه ویژهای دارد. این معدن که در استان خراسان جنوبی و در نزدیکی شهر بیرجند واقع شده است، به دلیل داشتن ذخایر غنی از فلزات گرانبها و سنگ ها و کانی های زیبا، شهرت جهانی دارد.
تابلوی کانی کاری اثری از استاد محمد سالارزاده
این تابلو شامل کانی هایی همچون زرنیخ،فلوگوپیت،موسکویت،پیریت ، آمیتیست، انیکس، پرهنیت، بیوتیت، گارنت می باشد.
ویترین ژئود آمیتیست برزیل(Brazilian Amethyst Geode)
فرمول: SiO2
رنگ: بنفش - ارغوانی
جلا: زجاجیه(شیشه ای)
ام: از کلمه یونانی "a-methystos" به معنی "مست نبودن" گرفته شده است. در دوران باستان، اعتقاد بر این بود که آمتیست مستی را دفع میکند. گاهی اوقات جامهای نوشیدنی از آمتیست تراشیده میشدند. در عین حال، گفته میشود رنگ شراب قرمزی که از این جامها نوشیده میشد تقریباً همرنگ جامها بوده است. بنابراین، شراب را میتوانستند بدون اینکه نوشنده متوجه شود با آب رقیق کنند، زیرا فکر میکردند که این ماده خود جام است که مستی را دفع میکند.
ویترین گوهرسنگ های آلی(Organic Gemstones)
گوهرسنگهای آلی؛ زیباییهایی زادهی زندگی
گوهرسنگها معمولاً از دل سنگها و کانیهای زمین بهدست میآیند، اما گروهی از گوهرها منشأ زیستی و آلی دارند؛ یعنی از موجودات زنده یا بقایای آنها شکل گرفتهاند. این دسته را گوهرسنگهای آلی مینامند.مرجان، کهربا، صدف و مروارید از شناختهشدهترین نمونههای این گروه هستند. هر یک از این گوهرها، داستانی از دریا، جنگلهای کهن یا زندگی موجودات زنده را در خود دارند و همین موضوع به ارزش فرهنگی و زیباییشناختی آنها افزوده است.
ویترین پیروکسن(Pyroxene)
فرمول عمومی:ADSi2O6
گروه بزرگی از کانیهای اینوسیلیکات (سیلیکاتهای زنجیرهای) با فرمول عمومی ADSi2O6.
این کانی به زیرگروه کلینوپیروکسن (مونوکلینیک) و زیرگروه ارتوپیروکسن (اورتورومبیک) تقسیم میشود.
جدیدترین نامگذاری توسط موریموتو و همکاران (1988) ارائه شده است.
ویترین گارنت - شبه فلدسپات(Garnet - Feldspathoid)
فرمول: X3Z2(SiO4)3
X = Mg, Ca, Fe2+, Mn2+, etc.
Z = Al, Fe3+, Cr3+, V3+ etc.
مقادیر ناچیزی از Sn ممکن است جایگزین Fe3+ شود.
عضو: ابرگروه گارنت
نام: در سال 77-79 توسط پلینی بزرگ به نام Carchedonius Garamanticus = Carthaginian یا Garamantic Carbuncle نامگذاری شد.
ویترین فلدسپات(Feldspar)
فرمول عمومی:XAl(₁₋₂)Si(₃₋₂)O₈
فلدسپات نام گروهی از کانیهای سیلیکات آلومینیوم است و در مجموع رایجترین گروه کانیهای یافت شده در سطح زمین است. کانیهای اصلی سنگساز در گروه فلدسپات شامل آلبیت، آنورتیت، ارتوکلاز و میکروکلین هستند.
ویترین فیروزه(Turquoise)
فرمول:CuAl6(PO4)4(OH)8 · 4H2O
رنگ: آبی روشن، آبی آسمانی، سبز کمرنگ، آبی-سبز، فیروزهای-آبی، سبز سیبی، سبز-خاکستری/ جلا: نیمه شیشهای، صمغی، مومی، کدر، خاکی/ سختی: 5-6 /وزن مخصوص: 2.6-2.8/ سیستم بلوری: تری کلینیک/ عضو: گروه فیروزه
ویترین بریل(Beryl)
فرمول:Be3Al2(Si6O18)
بریل سبز(زمرد) است و بریل آبی (آکوامارین)نام دارد.
ویترین کرندوم(Corundum)
فرمول:Al2O3
کرندوم قرمز را رابی(Ruby)
یا یاقوت قرمز می نامند و به یاقوت های هر رنگ دیگری به جز قرمز سافایر(Sapphire) می گویند.
ویترین توپاز،پریدوت،زیرکن،کیانیت(Topaz, Peridot, Zircon, Kyanite)
فرمول: Al2(SiO4)(F,OH)2
رنگ: بیرنگ، سفید، آبی کمرنگ، سبز روشن، زرد، قهوهای مایل به زرد یا قرمز
جلا:شیشه ای
سختی: 8
وزن مخصوص: 3.4 - 3.6
سیستم کریستالی: ارتورومبیک
نام:نامگذاری شده از جزیره توپازیوس (که در حال حاضر جزیره زابرگاد یا جزیره سنت جان نامیده میشود) در دریای سرخ. در دوران باستان، این نام احتمالاً برای سنگ قیمتی که اکنون به عنوان پریدوت شناخته میشود، استفاده میشده است.
ویترین سایر گوهرها(چشم ببری، ابسیدین،اسفن)-(Other Gemstones (Tiger’s Eye, Obsidian, Sphene
اسفن که در گوهرشناسی با نام Titanite (تیتانیت) نیز شناخته میشود، از کانیهای گوهرسنگیِ کمنظیر است که به خاطر براقیت بالا، رنگهای متنوع و شکل بلوری خاص مورد توجه قرار میگیرد. این کانی از خانوادهی سیلیکاتهاست و معمولاً با رنگهایی مانند سبز، زرد-سبز، قهوهای-زرد، نارنجی، و گاهی بیرنگ دیده میشود. در بسیاری از نمونهها، اسفن با برش و تراش مناسب میتواند در نور، درخشش خیرهکنندهای از خود نشان دهد.
ویترین هالیدها شامل فلئوریت ، کربنات های مس شامل مالاکیت و آزوریت(Halides including Fluorite Copper Carbonates including Malachite and Azurite)
فلئوریت یکی از زیباترین و شناختهشدهترین کانیهای گوهرسنگی است که به دلیل تنوع رنگی چشمگیر، شفافیت خیرهکننده و بلورهای منظم، جایگاه ویژهای در میان دوستداران کانی و جواهر دارد. این کانی از فلوراید کلسیم (CaF2)(CaF_2)(CaF2) تشکیل شده و معمولاً در رنگهای بنفش، سبز، آبی، زرد، بیرنگ، صورتی و گاهی چندرنگ دیده میشود. در برخی نمونهها، یک بلور فلئوریت میتواند همزمان چند رنگ را در خود نشان دهد و همین ویژگی، آن را به یکی از جذابترین گوهرسنگهای طبیعی تبدیل کرده است.
ویترین خانواده کولرتز(Quartz group)
فرمول: SiO2
رنگ: بیرنگ، بنفش، صورتی، قرمز، سیاه، زرد، قهوهای، سبز، آبی، نارنجی و غیره
جلا: شیشهای
سختی: 7
وزن مخصوص: 2.65 - 2.66
سیستم کریستالی: مثلثی
عضو: گروه سیلیس
ویترین عقیق(Agate)
فرمول: SiO2
رنگ: بیرنگ، خاکستری، قرمز، سفید، هر رنگی به دلیل کانیهای موجود در آن، نمونههای چندرنگ غیرمعمول نیستند
جلا: مومی، کدر
سختی: 6.5 تا 7
وزن مخصوص: 2.6
نام: این نام از محل پیدایش آن در رودخانه آچاتس در جنوب غربی سیسیل گرفته شده است.
ویترین خانواده سیلیس(Silica group)
سیلیس (SiO₂)، که از ترکیب سیلیکون و اکسیژن تشکیل شده، فراوانترین ترکیب در پوسته زمین است و سازنده بخش عظیمی از سنگهای مورد استفاده بشر از دوران باستان تا امروز بوده است. اما در میان این خانواده وسیع، برخی از اعضا به دلیل زیبایی، سختی، شفافیت و رنگهای منحصربهفردشان، جایگاه ویژهای به عنوان گوهرسنگ یافتهاند.
ویترین اپال،کارنلین(Opal, Carnelian)
فرمول کارنلین:SiO2
فرمول اپال:SiO2 · nH2O
نام اپال:نام: ریشه این نام نامشخص است. ممکن است از کلمه سانسکریت "upala" به معنی "سنگ" یا "سنگ قیمتی" یا از اوپالوس، نام لاتین باستانی این گوهر (پلینی بزرگ، 75-79) گرفته شده باشد. پلینی ممکن است از این گوهر به عنوان پدروس نیز یاد کرده باشد، اما تفسیر مدرنی از کوستوف (2008) این سوال را مطرح میکند که آیا این نام واقعاً به معنای مدرن به اوپال اطلاق شده است یا خیر.
ویترین ژاسپر(Jasper)
فرمول:SiO2
از نظر تاریخی، این نام مدتهاست که برای کلسدونی ناخالص یا چرت ریزبلوری مات تا کمی شفاف، عموماً قرمز یا قهوهای تا با رنگهای متغیر، که معمولاً حاوی ادخالهای ریز فراوان هماتیت، هیدروکسیدهای آهن و سایر مواد معدنی است، استفاده میشود. این نام معمولاً با سازندهای آهن نواری مرتبط است.
ویترین دست ساخته ها از گوهرسنگ ها،کلسدونی(Gemstone Handicrafts -Chalcedony)
هنر تراش و تبلور؛ دستساختههای گوهرسنگ
در این بخش از موزه، سنگهای زمینی نه به شکل خام، بلکه به عنوان بوم نقاشی طبیعت در دستان هنرمندان، به اشکالی بدیع و دیدنی بدل شدهاند. ما در این مجموعه، هنرِ جان بخشیدن به سنگ را به نمایش گذاشتهایم؛ جایی که ترکیب هنرِ تراشکاری و زیباییِ خدادادی کانیها، آثاری ماندگار خلق کرده است.
بیماریهای زمین زاد و منشاء آنها
منشأ همه عناصر از زمین است و آلودگی های طبیعی و انسان زاد می تواند از سنگ و خاک به آب و گیاه و دام و از طریق غذا به بدن انسان انتقال یابد.
میکروسکوپ پلاریزان در مطالعات سنگ شناسی و دیرینه زیستی
میکروسکوپ پلاریزان (Polarizing Light Microscope – PLM) این ابزار یکی از تجهیزات کلیدی در مطالعات سنگ شناسی، کانی شناسی و فسیل شناسی بوده و با استفاده از نور پلاریزه قادر است ساختارهای ریز و بافت های معدنی را که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند، نمایان سازد.
سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی
بخش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی در موزه علوم زمین مشهد یکی از بخش های پرمخاطب موزه بخصوص برای بازدیدکننده ها و گردشگران خارجی است.
زمین گردشگری
ژئوتوریسم (Geotourism) یا زمین گردشگری بهعنوان یک شاخه نوین و تخصصی از گردشگری پایدار، بر شناخت، حفاظت و بهرهبرداری مسئولانه از ویژگیهای زمینشناسی و ژئومورفولوژیکی مناطق تمرکز دارد.
طرح موجدار دیوار
موزه ها محل خیال پردازی و عمیق شدن قدرت خلاقیت انسان هستند. همچنین مکان هایی برای شکل گرفتن پرسش در ذهن بشر. در دنیای پر شتاب امروز آدم ها کمتر مجال فکر کردن و سوال پرسیدن را دارند. قرار دادن آیتم هایی که سوال برانگیزند از ظریف کاری های ساخت یک موزه است.
مانیتور - مرکز لرزه نگاری اروپا - مدیترانه (EMSC)
مرکز لرزه نگاری اروپا-مدیترانه (EMSC) یک انجمن بین المللی، غیردولتی و غیرانتفاعی است که به جمع آوری، استانداردسازی و انتشار سریع داده های زلزله از سراسر دنیا می پردازد و هدف از آن آگاهی رسانی سریع به عموم و ارائه اطلاعات دقیق به پژوهشگران و ارتقای تحقیقات لرزه نگاری می باشد.
